Wczoraj Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał trzy ważne wyroki dotyczące kredytów frankowych. Reakcje w środowisku prawniczym są jednoznaczne: to nie jest czas na świętowanie przez banki, ale to też nie jest czas na beztroskie czekanie przez kredytobiorców. Jeśli masz kredyt w CHF – albo właśnie prowadzisz sprawę sądową – musisz wiedzieć, co się zmieniło. I to szybko.
Co się stało 16 kwietnia 2026 roku?
Dziewiąta izba TSUE ogłosiła tego samego dnia trzy wyroki w sprawach dotyczących polskich kredytobiorców frankowych:
- C-901/24 Falucka
- C-753/24 Rzepacz
- C-752/24 Jangielak
Każda z tych spraw dotyka innego fragmentu procesu sądowego. Razem tworzą coś w rodzaju nowego zestawu narzędzi, po który teraz mogą sięgnąć banki, żeby utrudnić kredytobiorcom pełne skorzystanie ze zwycięstwa w sądzie.
Żeby było jasne: TSUE nie odwrócił orzecznictwa na korzyść banków. Nieważność umów frankowych zawierających klauzule abuzywne jest nadal możliwa do uzyskania. Konsumentom wciąż przysługuje pełna ochrona wynikająca z dyrektywy 93/13. Bank nadal może żądać od Ciebie wyłącznie zwrotu wypłaconego kapitału – i nic ponad to.
Ale TSUE dał bankom trzy konkretne ścieżki, którymi mogą próbować chronić swoje roszczenia przed przedawnieniem. I to jest zmiana, którą musisz rozumieć, zanim Twoja sprawa trafi na wokandę – albo zanim podpiszesz jakikolwiek dokument w trakcie postępowania.
Trzy wyroki, trzy problemy – wyjaśnienie po ludzku
Wyrok Falucka (C-901/24): Uwaga na to, co podpisujesz w sądzie
W toku sprawy sądowej o nieważność umowy frankowej sędziowie rutynowo pouczają kredytobiorcę o skutkach stwierdzenia nieważności – w tym o obowiązku zwrotu bankowi wypłaconego kapitału. Kredytobiorca zazwyczaj składa oświadczenie, że rozumie te konsekwencje.
TSUE w wyroku Falucka uznał, że takie oświadczenie może zostać potraktowane jako uznanie długu wobec banku – i tym samym może przerwać bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kapitału.
Co to oznacza w praktyce? Wyobraź sobie, że Twoja sprawa toczy się od lat. Roszczenie banku dawno powinno się przedawnić. Ale bank nagle podnosi, że Twoje oświadczenie złożone rok temu przed sądem „wyzerowało” bieg tego terminu. I ma ku temu unijne oparcie.
To nie jest abstrakcyjne zagrożenie. To realne narzędzie, które banki będą teraz próbowały wykorzystywać.
Co możesz z tym zrobić? Treść i kontekst oświadczenia ma kluczowe znaczenie. Oświadczenie złożone przed sądem jako wyraz świadomości prawnej nie jest tym samym co dobrowolne uznanie długu. Dobry pełnomocnik potrafi skutecznie odeprzeć taką argumentację banku – ale musi o tym wiedzieć i musi działać aktywnie.
Wyrok Rzepacz (C-753/24): Przedawnienie nie zawsze wystarczy
Przez lata kredytobiorcy mogli liczyć na prosty i skuteczny argument: roszczenie banku jest przedawnione, koniec rozmowy. TSUE w wyroku Rzepacz wprowadził istotną modyfikację.
Sąd krajowy może – wyjątkowo – uwzględnić nawet przedawnione roszczenie banku, jeśli przemawiają za tym względy słuszności. Chodzi o sytuacje, gdy bank miał obiektywne trudności z dochodzeniem roszczenia na czas – np. ze względu na długoletnią niepewność co do skutków nieważności umowy.
Z mojego doświadczenia w prowadzeniu spraw frankowych wiem, że banki nie próżnowały. Ten wyrok da im nowe argumenty: „Nie mogliśmy wcześniej pozwać, bo orzecznictwo było niestabilne. To nie nasza wina, że minął termin.”
Dobra wiadomość: to nie jest furtka otwarta na oścież. TSUE wyraźnie zastrzegł, że sąd krajowy, stosując zasady słuszności, musi jednocześnie zadbać o to, żeby skuteczność ochrony konsumenckiej z dyrektywy 93/13 nie została naruszona. Inaczej mówiąc: względy słuszności nie mogą działać w sposób, który praktycznie uniemożliwia korzystanie z praw konsumenckich.
Co możesz z tym zrobić? Trzeba wykazać, że bank miał realną możliwość wcześniejszego działania i z własnej woli tego zaniechał. Sama niepewność orzecznictwa to za mało – bierność jest wyborem, nie okolicznością łagodzącą.
Wyrok Jangielak (C-752/24): Bank może Cię pozwać, zanim Ty wygrasz
Ten wyrok jest może najmniej medialny, ale dla wielu kredytobiorców – najbardziej dotkliwy.
TSUE uznał, że bank może wnieść oddzielny pozew o zwrot kapitału jeszcze przed tym, zanim Twoja sprawa o nieważność umowy się zakończy. I że wniesienie takiego pozwu przerywa bieg przedawnienia roszczenia banku.
W efekcie możesz nagle znaleźć się w sytuacji, w której toczą się równolegle dwie sprawy: Twoja (o stwierdzenie nieważności i rozliczenie) oraz sprawa z powództwa banku (o zwrot kapitału). To generuje koszty, stres i ryzyko niespójnych orzeczeń.
Co możesz z tym zrobić? Można wnioskować o zawieszenie sprawy z powództwa banku do czasu rozstrzygnięcia w Twojej sprawie. Warto też kwestionować proporcjonalność obciążenia kredytobiorcy kosztami dwóch równoległych procesów – bo TSUE wyraźnie zastrzegł, że skutki finansowe nie mogą zniechęcać konsumentów do dochodzenia swoich praw.
Dlaczego banki są teraz w lepszej pozycji niż wcześniej?
Powiedzmy to wprost. Ten pakiet wyroków jest obiektywnie korzystniejszy dla banków niż dla kredytobiorców. Nie dlatego, że TSUE zmienił podejście do ochrony konsumenckiej – ale dlatego, że dał bankom trzy konkretne ścieżki obrony przed przedawnieniem:
- Falucka – „Wasze oświadczenie przerwało bieg.”
- Rzepacz – „Nawet jeśli się przedawniło, sąd może nas ochronić ze względów słuszności.”
- Jangielak – „Sami przerwaliśmy bieg, wnosząc pozew w odpowiednim momencie.”
Dawniej wystarczyło powiedzieć: „Bank się spóźnił.” Dziś to zdanie może być początkiem, a nie końcem dyskusji.
Najczęstsze błędy, które kredytobiorcy popełniają po takich wyrokach
Przez lata towarzyszyłam kredytobiorcom w sprawach frankowych i widzę, jak reagują na tego rodzaju newsy. Oto błędy, które pojawiają się najczęściej:
Błąd 1: „Mam wyrok w pierwszej instancji, wszystko gra.” Nie. Wyrok w pierwszej instancji to dopiero połowa drogi. Strategia obrony musi być przemyślana na każdym etapie, z uwzględnieniem nowych orzeczeń TSUE.
Błąd 2: „Moje roszczenie jest przedawnione, jestem bezpieczny.” Teraz to argument, który wymaga solidnego uzasadnienia. Sąd może – wyjątkowo – go odrzucić. Trzeba wiedzieć, jak skutecznie wykazać, że w Twojej sprawie nie zachodzą „wyjątkowe okoliczności”.
Błąd 3: „Oświadczyłem coś przed sądem, bo tak powiedział sędzia – nie ma znaczenia.” Może mieć znaczenie. Każde oświadczenie składane w toku postępowania należy konsultować z pełnomocnikiem. Szczegóły procesowe mają realny wpływ na wynik sprawy.
Błąd 4: „Bank mnie nie pozwał, więc nic mi nie grozi.” Po wyroku Jangielak bank może zdecydować się na „ostrożnościowy” pozew w każdym momencie, żeby przerwać bieg przedawnienia. Lepiej być na to przygotowanym.
Błąd 5: „Poczekam, aż coś się wyjaśni.” Czekanie w sprawach frankowych ma swoją cenę. Odsetki rosną, terminy mijają, a banki aktywnie monitorują orzecznictwo i adaptują strategię procesową.
Jak wygląda prowadzenie sprawy frankowej po tych wyrokach?
Dobra wiadomość jest taka, że wszystkie argumenty po stronie kredytobiorcy nadal istnieją. Wymagają tylko bardziej precyzyjnej i warstwowej obrony.
W praktyce oznacza to, że pełnomocnik kredytobiorcy musi dziś:
- Nadal podnosić zarzut przedawnienia roszczeń banku – bo żaden z tych wyroków nie znosi tego instrumentu,
- Jednocześnie odpierać próby „ratowania” przedawnionego roszczenia – przez analizę treści oświadczeń, badanie bierności banku i kwestionowanie „wyjątkowych okoliczności”,
- Aktywnie reagować na równoległe pozwy bankowe – wnosić o zawieszenie, kwestionować proporcjonalność i skutki kosztowe,
- W każdej sprawie indywidualnie oceniać ryzyko – bo sytuacja każdego kredytobiorcy jest inna.
FAQ – najczęstsze pytania po wyrokach TSUE z 16 kwietnia 2026 r.
Czy te wyroki oznaczają, że mogę przegrać sprawę frankową? Nie. Ochrona konsumenta wynikająca z dyrektywy 93/13 pozostaje w mocy. Nieważność umów z klauzulami abuzywnymi jest nadal możliwa do uzyskania. Zmieniają się narzędzia dostępne dla banków – nie fundamenty Twojego roszczenia.
Czy bank może teraz żądać ode mnie więcej niż zwrotu kapitału? Nie. TSUE podtrzymuje linię, że bank może domagać się wyłącznie zwrotu wypłaconego kapitału oraz odsetek za opóźnienie od wezwania do zapłaty.
Czy moje oświadczenie złożone przed sądem może zaszkodzić mojej sprawie? Może, jeśli zostanie zinterpretowane jako uznanie długu. Dlatego każde oświadczenie procesowe należy składać w porozumieniu z pełnomocnikiem i z wyraźnym zaznaczeniem jego rzeczywistego celu.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia banku jest nadal skuteczny? Tak – ale wymaga staranniejszej argumentacji. Po wyroku Rzepacz trzeba wykazać, że w konkretnej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające zastosowanie zasad słuszności na korzyść banku.
Co zrobić, jeśli bank wniósł przeciwko mnie oddzielny pozew o zwrot kapitału? Jak najszybciej skonsultować się z pełnomocnikiem. Istnieje możliwość wnioskowania o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy o nieważność umowy oraz podnoszenia argumentów o nieproporcjonalnym obciążeniu kredytobiorcy kosztami.
Czy powinienem teraz zakończyć sprawę ugodą? To zależy od konkretnej oferty ugodowej, etapu postępowania i Twojej sytuacji finansowej. Ugoda może być dobrym rozwiązaniem – albo pułapką. Decyzję należy podjąć po analizie z doświadczonym pełnomocnikiem.
Czy warto teraz zakładać nową sprawę frankową, skoro TSUE wzmocnił pozycję banków? Tak. Mimo tych wyroków zdecydowana większość kredytobiorców CHF nadal ma realne szanse na korzystne rozstrzygnięcie. Kluczowe jest doświadczenie pełnomocnika i precyzja strategii procesowej.
Podsumowanie – i co dalej?
Wyroki TSUE z 16 kwietnia 2026 roku to ważny sygnał dla wszystkich, którzy mają lub planują sprawę frankową: czas na automatyczną obronę „roszczenie banku jest przedawnione, więc koniec” już minął. Banki mają teraz do dyspozycji nowe narzędzia i – możesz być pewien – będą z nich korzystać.
Ale to nie powód do rezygnacji. To powód do tego, żeby mieć po swojej stronie kogoś, kto te narzędzia zna, rozumie ich granice i wie, jak skutecznie je zneutralizować.
Kancelaria Zdunek-Dróżdż prowadzi sprawy frankowe od lat. Znamy orzecznictwo TSUE – zarówno to sprzed lat, jak i to z wczoraj. Jeśli masz pytania dotyczące swojej sytuacji, chcesz ocenić ryzyko na aktualnym etapie sprawy albo dopiero rozważasz pozwanie banku – skontaktuj się z nami.
Bezpłatna analiza Twojej sprawy jest pierwszym krokiem. Zrób go teraz, zanim bank zrobi swój.
