Drugie konto w zagranicznym banku, oszczędności przelane „na brata” tuż przed pozwem, sprzęt wynoszony z domu przy okazji odbierania dzieci. Pytania o ukrywanie majątku przed podziałem wracają w niemal każdej trudnej sprawie rozwodowej. Sąd ma narzędzia, ale trzeba po nie sięgnąć, i to we właściwym czasie.
W skrócie
- Wynagrodzenie pobrane w czasie wspólności należy do majątku wspólnego, bez względu na to, w którym kraju i na jakim koncie leży.
- W sprawie o podział majątku polski bank musi udzielić sądowi informacji objętych tajemnicą bankową.
- Roztrwonienie majątku wspólnego przed ustaniem wspólności sąd rozlicza z urzędu (uchwała 7 sędziów SN, III CZP 38/23).
- Uporczywe trwonienie majątku może uzasadniać nierówne udziały w majątku wspólnym (art. 43 § 2 k.r.o.).
- Gdy majątek znika, można wnioskować o zabezpieczenie, np. zakaz zbywania.
Pieniądze za granicą to nadal pieniądze wspólne
Do majątku wspólnego należy m.in. pobrane wynagrodzenie za pracę każdego z małżonków (art. 31 § 2 pkt 1 k.r.o.). Konto w niemieckim czy holenderskim banku nie zmienia charakteru tych pieniędzy. Zastrzeżenie: jeśli macie różne obywatelstwa albo mieszkaliście za granicą, ustrój majątkowy może podlegać prawu obcemu. Polski sąd ustala to według ustawy Prawo prywatne międzynarodowe (art. 51–52). Trzeba to sprawdzić na samym początku.
Ukrywanie majątku przed podziałem – jakie narzędzia ma sąd
Sąd nie prowadzi śledztwa i nie ma listy wszystkich rachunków obywatela. Działa przede wszystkim na wnioski stron. Dlatego tak ważne jest, co i kiedy zgłosisz.
- Informacja z banku. Prawo bankowe przewiduje wyjątek od tajemnicy bankowej dla sądu prowadzącego postępowanie o podział majątku między małżonkami (art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d). Na Twój wniosek sąd może więc zwrócić się do polskiego banku o informacje o rachunkach i obrotach.
- Nakaz przedstawienia dokumentów. Sąd może zobowiązać drugą stronę albo inną osobę do przedłożenia dokumentu, np. wyciągów (art. 248 k.p.c.).
- Dowody z zagranicy. W Unii Europejskiej sąd może zwrócić się o przeprowadzenie dowodu do sądu innego państwa (rozporządzenie 2020/1783). Trwa to dłużej, a zakres udostępnianych danych zależy od prawa tamtego kraju. Dlatego dobrze uprawdopodobnić, w jakim banku jest rachunek.
- Dokumenty podatkowe. Rozliczenia PIT i dokumenty z pracy za granicą często najszybciej pokazują realne dochody.
- Przesłuchanie stron. Strona przesłuchiwana po odebraniu przyrzeczenia albo uprzedzona o odpowiedzialności karnej odpowiada za fałszywe zeznania (art. 233 k.k.). Twierdzenia w pismach procesowych tej sankcji nie podlegają.
W praktyce częściej niż majątek naprawdę ukryty spotykamy majątek przemilczany. Ten zwykle wychodzi przy dobrze przygotowanym wniosku dowodowym.
Pieniądze znikają przed rozwodem
„Pożyczka” dla krewnego, samochód sprzedany znajomemu za ułamek wartości, wyczyszczone konto oszczędnościowe na miesiąc przed pozwem. Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 14 maja 2024 r. (III CZP 38/23) przesądził, że w sprawie o podział majątku sąd z urzędu rozstrzyga o roszczeniach z tytułu nieusprawiedliwionego zużycia majątku wspólnego przez jednego z małżonków na własne potrzeby przed ustaniem wspólności. W praktyce wartość roztrwonionych środków zalicza się na udział tego, kto je wydał.
Warunek jest jeden: trzeba wykazać, że pieniądze lub rzeczy istniały i co się z nimi stało. Dlatego wyciągi warto zabezpieczyć, zanim stracisz dostęp do wspólnego konta. Zabezpieczaj tylko dane z rachunków, do których masz własny dostęp. Logowanie się do bankowości drugiej strony bez jej zgody może być przestępstwem (art. 267 k.k.). Uporczywe trwonienie majątku może też być ważnym powodem, by sąd ustalił nierówne udziały (art. 43 § 2 k.r.o.).
Rzeczy wynoszone z domu
Wiele osób zakłada, że jeśli dom należy do nich, to i jego wyposażenie. To dwie różne sprawy. Meble i sprzęt kupione w czasie małżeństwa są wspólne, nawet jeśli stoją w domu, który jest Twoim majątkiem osobistym.
Czy zabranie takiej rzeczy może być przestępstwem? Sąd Najwyższy w wyroku z 3 lutego 2021 r. (III KK 561/19) uznał, że rzecz stanowiąca współwłasność jest dla każdego ze współwłaścicieli rzeczą cudzą. Zabór lub przywłaszczenie rzeczy wspólnej może więc wypełniać znamiona przestępstwa. Dopóki trwa małżeństwo, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego małżonka, a po prawomocnym rozwodzie z urzędu. W praktyce policja często traktuje takie zgłoszenia jako spór cywilny, dlatego równolegle warto działać w sprawie o podział.
Co realnie pomaga:
- dokumentacja: spis wyposażenia, zdjęcia, faktury, zrobione od razu,
- zmiana miejsca przekazywania dzieci, jeśli wizyty są okazją do wynoszenia rzeczy,
- wniosek o zabezpieczenie: sąd może np. zakazać zbywania przedmiotów objętych postępowaniem albo nakazać wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej (art. 755 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c.).
Sąd czy mediacja?
Jeśli spór dotyczy wartości, a skład majątku jest znany, mediacja zwykle daje podobny wynik szybciej i taniej. Jeśli nie wiesz, co druga strona posiada, najpierw potrzebujesz narzędzi dowodowych sądu.
Podejrzewasz, że część majątku znika?
Na konsultacji zbudujemy mapę majątku, wskażemy luki dowodowe i powiemy wprost, czego da się dowieść, a czego nie. Jeśli trzeba, przygotujemy wniosek o zabezpieczenie. Konsultacja odbywa się w kancelarii w Warszawie lub online.
Umów konsultację · Zakres usług kancelarii · tel. 694 518 469
FAQ – ukrywanie majątku
Czy sąd znajdzie konto męża w zagranicznym banku?
Nie z własnej inicjatywy. Na wniosek może zobowiązać stronę do przedstawienia wyciągów albo zwrócić się o dowód do sądu za granicą. Pomaga wskazanie banku.
Czy polski bank ujawni sądowi stan konta małżonka?
Tak. W sprawie o podział majątku między małżonkami tajemnica bankowa nie chroni przed żądaniem sądu (art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d Prawa bankowego).
Mąż wydał nasze oszczędności przed rozwodem. Co mogę zrobić?
Sąd z urzędu rozliczy nieusprawiedliwione zużycie majątku wspólnego na własne potrzeby (III CZP 38/23). Trzeba wykazać, że środki istniały.
Czy mogę zgłosić na policję wynoszenie rzeczy z domu?
Możesz. Rzecz wspólna jest dla współwłaściciela rzeczą cudzą (III KK 561/19). W trakcie małżeństwa ściganie następuje na wniosek, po rozwodzie z urzędu. Praktyka policji bywa różna.
Czy mediacja ma sens, gdy podejrzewam ukrywanie majątku?
Dopiero po ustaleniu składu majątku. Wcześniej warto skorzystać z narzędzi dowodowych w sądzie.
Przeczytaj także: Rozliczenie nakładów przy podziale majątku · Zaniżanie dochodów firmy przy rozwodzie · Podział majątku po rozwodzie
Podstawa prawna i orzecznictwo: art. 31, 43 § 2 k.r.o.; art. 248, 755 k.p.c.; art. 105 ust. 1 pkt 2 lit. d Prawa bankowego; art. 115 § 9 i § 11, 233, 267, 278, 284 k.k.; art. 51–52 p.p.m.; rozporządzenie (UE) 2020/1783; uchwała 7 sędziów SN z 14.05.2024 r., III CZP 38/23; wyrok SN z 3.02.2021 r., III KK 561/19.
O autorce: Katarzyna Zdunek-Dróżdż – radca prawny od 2014 r., w prawie od 2008 r., mediator stały. Prowadzi Kancelarię Zdunek-Dróżdż w Warszawie: kredyty CHF, walutowe i WIBOR, rozwody i podział majątku, prawo gospodarcze.
Stan prawny na 11 października 2026 r.
Artykuł ma charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy, a wynik postępowania zależy od okoliczności i oceny sądu.
