Upadłość konsumencka to sądowe postępowanie, które pozwala osobie fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej uwolnić się od długów, których nie jest w stanie spłacać. Wniosek składa się do sądu upadłościowego, opłata sądowa wynosi 30 zł, a postępowanie kończy się umorzeniem zobowiązań – najczęściej po wykonaniu planu spłaty.
W skrócie
- Upadłość może ogłosić osoba fizyczna, która stała się niewypłacalna – czyli od co najmniej 3 miesięcy nie jest w stanie regulować wymagalnych zobowiązań.
- Wniosek składa się na urzędowym formularzu do sądu rejonowego (wydział gospodarczy ds. upadłościowych) – w Warszawie i całej Polsce także przez system KRZ.
- Opłata sądowa to 30 zł; główny koszt to ewentualne wynagrodzenie pełnomocnika.
- Po ogłoszeniu upadłości majątkiem zarządza syndyk, a egzekucje komornicze co do zasady są umarzane.
- Finałem jest plan spłaty (zwykle do 36 miesięcy) albo umorzenie długów bez planu – zależnie od sytuacji dłużnika.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Z upadłości konsumenckiej może skorzystać osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i jest niewypłacalna. Niewypłacalność oznacza utratę zdolności do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych – w praktyce przyjmuje się, że opóźnienie przekracza 3 miesiące.
Od nowelizacji z 2020 r. przyczyna zadłużenia nie blokuje samego ogłoszenia upadłości. Nawet jeśli dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, sąd ogłosi upadłość – wpłynie to jednak na długość planu spłaty.
Jak przygotować wniosek o upadłość konsumencką?
Wniosek składa się na formularzu i powinien zawierać m.in.:
- wykaz majątku z szacunkową wyceną,
- spis wierzycieli z kwotami i terminami wymagalności,
- listę zabezpieczeń na majątku (hipoteki, zastawy),
- informację o dochodach i kosztach utrzymania z ostatnich 6 miesięcy,
- uzasadnienie – opis okoliczności, które doprowadziły do niewypłacalności.
To najważniejszy etap całej sprawy. Braki i nieścisłości opóźniają postępowanie, a zatajenie majątku lub wierzyciela może skutkować odmową oddłużenia.
Jak przebiega postępowanie upadłościowe?
1. Ogłoszenie upadłości
Sąd rozpoznaje wniosek zwykle na posiedzeniu niejawnym. Po ogłoszeniu upadłości dłużnik staje się „upadłym”, a jego majątek wchodzi do masy upadłości.
2. Działania syndyka
Syndyk ustala skład masy, zawiadamia wierzycieli, likwiduje majątek podlegający sprzedaży i sporządza projekt planu spłaty. Z upadłym współpracuje na bieżąco – warto tę współpracę dobrze poukładać, bo rzetelność dłużnika ma znaczenie dla dalszych decyzji sądu.
3. Plan spłaty albo umorzenie
Sąd ustala plan spłaty wierzycieli – co do zasady do 36 miesięcy. Jeżeli niewypłacalność wynikała z umyślności lub rażącego niedbalstwa, plan może trwać od 36 do 84 miesięcy. Gdy sytuacja dłużnika w oczywisty sposób nie pozwala na jakiekolwiek spłaty, sąd może umorzyć zobowiązania bez planu spłaty (także warunkowo).
Co daje upadłość konsumencka?
- zatrzymanie spirali zadłużenia i windykacji – po ogłoszeniu upadłości postępowania egzekucyjne co do zasady są umarzane,
- umorzenie zobowiązań, których nie da się spłacić,
- możliwość zaplanowania nowego startu finansowego,
- ochronę części środków na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych po sprzedaży nieruchomości.
Szerzej o tym, co dzieje się z nieruchomością i które długi nie znikają, piszemy w artykule: Upadłość konsumencka a mieszkanie i długi. Koszty i czas trwania omawiamy tu: Ile kosztuje i ile trwa upadłość konsumencka.
Najczęstsze pytania (FAQ)
Czy do upadłości konsumenckiej potrzebny jest prawnik?
Formalnie nie, ale prawidłowe przygotowanie wniosku i strategia wobec syndyka mają duży wpływ na przebieg sprawy i długość planu spłaty. Pełnomocnik prowadzi też korespondencję z sądem i syndykiem.
Czy stracę całą pensję?
Nie. Do masy upadłości wchodzi tylko część wynagrodzenia – w granicach obowiązujących limitów zajęcia; kwota wolna pozostaje do dyspozycji upadłego.
Czy upadłość obejmie długi z firmy, którą zamknąłem?
Tak – po zakończeniu działalności były przedsiębiorca może złożyć wniosek jako konsument, a zobowiązania firmowe podlegają zgłoszeniu tak jak pozostałe.
Jak długo trwa cała procedura?
Od złożenia wniosku do ogłoszenia upadłości zwykle mija od kilku tygodni do kilku miesięcy; całość – wraz z planem spłaty – najczęściej od roku do kilku lat, zależnie od sytuacji.
Rozważasz upadłość konsumencką?
Przeanalizujemy Twoją sytuację i powiemy, czy upadłość ma sens w Twoim przypadku. Zadzwoń: 694 518 469 lub umów konsultację online.
Przeczytaj także
Stan prawny na 12 lipca 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy. Wynik żadnej sprawy nie jest gwarantowany.
