Wyrok TSUE C-520/21 – najważniejsze informacje
- 15 czerwca 2023 r. TSUE orzekł w sprawie C-520/21, że bank nie może żądać od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału po unieważnieniu umowy CHF.
- Po unieważnieniu umowy bank może domagać się wyłącznie zwrotu nominalnej kwoty wypłaconego kapitału.
- Kredytobiorca odzyskuje wszystkie wpłacone raty, odsetki, prowizje i ubezpieczenia.
- Wyrok pozostaje aktualny w 2026 r. – nowsze orzeczenia TSUE nie podważyły tej zasady, zmieniły natomiast zasady gry przy przedawnieniu roszczeń banków.
Stan prawny na 12 lipca 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.
15 czerwca 2023 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał długo oczekiwany wyrok w sprawie C-520/21, który dotyczył tysięcy osób posiadających kredyty hipoteczne powiązane z frankiem szwajcarskim. Sprawa rozstrzygała jedną z kluczowych kwestii w procesach frankowych – czy po stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej bank może domagać się od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału.
Co orzekł TSUE w sprawie C-520/21?
TSUE jednoznacznie stanął po stronie konsumentów, stwierdzając, że bankowi nie przysługuje żadne dodatkowe wynagrodzenie, odsetki ani inne korzyści z tytułu korzystania przez kredytobiorcę z wypłaconego kapitału, jeśli umowa zostanie uznana za nieważną z powodu nieuczciwych klauzul.
Trybunał uznał, że przyznanie bankowi takiego prawa byłoby sprzeczne z celem dyrektywy 93/13/EWG, która chroni konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach. W praktyce oznacza to, że bank ponosi konsekwencje stosowania nieuczciwych postanowień i nie może czerpać z tego dodatkowych korzyści.
Co z roszczeniami banków po unieważnieniu umowy?
Banki przez lata przedstawiały swoje roszczenia jako formę „uczciwego rozliczenia” – argumentując, że skoro konsument korzystał ze środków przez kilkanaście lat, bankowi należy się rekompensata. TSUE wskazał, że takie roszczenia nie znajdują podstaw w prawie unijnym.
Po unieważnieniu umowy:
- kredytobiorca ma prawo żądać zwrotu wszystkich wpłaconych rat oraz innych świadczeń (prowizje, ubezpieczenia),
- bank może domagać się jedynie zwrotu nominalnej kwoty kapitału – bez „wynagrodzenia” za korzystanie z pieniędzy.
Praktyczne porównanie tej drogi z ofertami ugodowymi banków znajdziesz w artykule ugoda z bankiem czy proces o unieważnienie kredytu CHF w 2026 r.
Czy frankowicze mogą żądać czegoś więcej?
Trybunał nie wykluczył, że to kredytobiorca może dochodzić od banku dalszych roszczeń związanych z korzystaniem przez bank z jego środków. Ta ścieżka wymaga jednak indywidualnej oceny prawnej – orzecznictwo w tym zakresie wciąż się kształtuje.
Jakie znaczenie ma wyrok TSUE C-520/21 dla polskich sądów?
Po wyroku z czerwca 2023 r. polskie sądy jeszcze konsekwentniej unieważniały umowy frankowe, a argument o „wynagrodzeniu za kapitał” przestał odgrywać istotną rolę w obronie banków. Wyrok TSUE C-520/21:
- osłabił jeden z kluczowych argumentów banków,
- ustabilizował sytuację prawną kredytobiorców po unieważnieniu umowy,
- przyczynił się do wzrostu liczby korzystnych dla konsumentów rozstrzygnięć.
Czy wyrok TSUE C-520/21 jest nadal aktualny w 2026 roku?
Tak – zasada „bank odzyskuje tylko kapitał” pozostaje w mocy. Trzeba jednak pamiętać, że orzecznictwo TSUE się rozwija: wyroki TSUE z 16 kwietnia 2026 r. dały bankom nowe narzędzia obrony ich roszczeń o zwrot kapitału przed przedawnieniem. Nie zmieniają one zasad z C-520/21, ale wpływają na strategię prowadzenia sprawy – zwłaszcza na etapie oświadczeń procesowych i zarzutu przedawnienia.
Na sytuację procesową frankowiczów wpłynie też ustawa frankowa, która przewiduje m.in. automatyczne wstrzymanie spłaty rat po doręczeniu pozwu bankowi.
Co powinien zrobić kredytobiorca, który rozważa pozew?
- Przeanalizować umowę – sprawdzić klauzule waloryzacyjne i zapisy dotyczące przeliczeń.
- Uzyskać ocenę prawną – nasza kancelaria przygotowuje analizę umowy kredytu wraz z omówieniem szans i ryzyk.
- Zaplanować strategię – z uwzględnieniem najnowszego orzecznictwa TSUE i nadchodzących zmian ustawowych.
FAQ – wyrok TSUE C-520/21
Czego dotyczył wyrok TSUE C-520/21?
Rozstrzygał, czy po unieważnieniu umowy kredytu CHF bank może żądać od konsumenta wynagrodzenia za korzystanie z kapitału. TSUE orzekł, że nie może.
Co bank może odzyskać po unieważnieniu umowy?
Wyłącznie nominalną kwotę wypłaconego kapitału. Może też żądać odsetek za opóźnienie od wezwania do zapłaty – ale nie „wynagrodzenia” za lata korzystania z pieniędzy.
Co odzyskuje kredytobiorca po unieważnieniu umowy?
Wszystkie wpłacone raty (kapitałowe i odsetkowe), prowizje i składki ubezpieczeniowe powiązane z umową.
Czy wyrok TSUE C-520/21 obowiązuje także w 2026 roku?
Tak. Nowsze wyroki TSUE (m.in. z 16 kwietnia 2026 r.) dotyczą przedawnienia roszczeń banków i przebiegu procesu, ale nie podważają zasady, że bankowi nie należy się wynagrodzenie za korzystanie z kapitału.
Masz kredyt CHF i rozważasz pozew?
Sprawdzimy Twoją umowę i pokażemy, co w praktyce oznacza dla Ciebie orzecznictwo TSUE. Zobacz też, jak prowadzimy sprawy CHF i WIBOR.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Wynik każdej sprawy zależy od indywidualnych okoliczności.
