Kredyt frankowy a rozwód to w praktyce dwie sprawy naraz: rodzinna i bankowa. Każda ma swoje reguły, a decyzje podjęte w jednej potrafią zaszkodzić w drugiej. Poniżej zasady, które warto znać, zanim podpiszesz porozumienie z byłym małżonkiem albo aneks z bankiem.
W skrócie
- Przy podziale majątku sąd wycenia mieszkanie bez odejmowania hipoteki. Kredytu nie dzieli, bo bank nie jest stroną tej sprawy.
- Roszczenie o zwrot rat zapłaconych w czasie małżeństwa należy do majątku wspólnego. Po ustaniu wspólności przypada byłym małżonkom co do zasady po połowie.
- Raty spłacane po ustaniu wspólności może odzyskać od banku ten, kto je zapłacił.
- Bank możesz pozwać bez byłego małżonka.
- Aneks, przewalutowanie czy ugoda podpisane w trakcie rozwodu mogą osłabić roszczenie wobec banku.
Mieszkanie dzieli sąd, kredytu nie
Sąd Najwyższy w uchwale z 25 lipca 2019 r. (III CZP 14/19) przyjął, że gdy sąd przyznaje jednemu z małżonków nieruchomość obciążoną hipoteką, ustala jej wartość z pominięciem tego obciążenia.
Przykład liczbowy (modelowy): mieszkanie warte 800 000 zł, do spłaty zostało 450 000 zł kredytu. Do podziału wchodzi 800 000 zł, a nie 350 000 zł. Ten, kto przejmuje mieszkanie, spłaca drugiego z połowy pełnej wartości. Dług wobec banku zostaje bez zmian, a wobec banku oboje nadal odpowiadacie solidarnie. Rozliczenie między Wami następuje później, w drodze regresu.
Jeżeli umowa zostanie unieważniona, hipoteka co do zasady wygasa wraz z wierzytelnością, ale pojawia się obowiązek zwrotu kapitału, a banki zwykle uzależniają zgodę na wykreślenie hipoteki od rozliczenia. Dlatego kolejność spraw trzeba ustalić przed podziałem.
Roszczenie wobec banku też jest majątkiem
Raty płacone w czasie trwania wspólności pochodziły z majątku wspólnego. Roszczenie o ich zwrot również do niego należy. Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 17 kwietnia 2026 r. (XXVII Ca 2047/25) potwierdził, że taka wierzytelność wchodzi do majątku wspólnego, a po rozwodzie dzieli się na części odpowiadające udziałom, co do zasady równe (art. 43 k.r.o.). Każde z byłych małżonków może więc dochodzić swojej części.
Raty zapłacone już po ustaniu wspólności to inna sytuacja. Zwrotu może żądać tylko ten, kto je faktycznie zapłacił (tak m.in. SA w Poznaniu, 30.09.2022 r., I ACa 674/21, i SA w Warszawie, 10.02.2022 r., I ACa 634/21). Pomylenie tych dwóch okresów w pozwie to częsty powód częściowego oddalenia powództwa.
Były małżonek nie chce pozywać banku
Nie musi. Sąd Najwyższy w uchwałach z 19 października 2023 r. (III CZP 12/23, sprawa rozwiedzionych małżonków) i z 26 października 2023 r. (III CZP 156/22) uznał, że kredytobiorcy nie muszą pozywać banku wspólnie. Możesz wnieść pozew sam i dochodzić swojej części.
Ustawa frankowa obowiązująca od 7 sierpnia 2026 r. wstrzymuje spłatę rat z mocy prawa od doręczenia bankowi pozwu konsumenta. Skutek dla współkredytobiorcy, który pozwu nie złożył, trzeba ustalić na podstawie ustawy i praktyki konkretnego banku, zanim przestanie się płacić.
Raty płacone po rozwodzie przez jedną osobę
Jeżeli po ustaniu wspólności raty płacisz sam, możesz żądać od byłego małżonka zwrotu jego części (art. 376 k.c.). Raty spłacone do chwili prawomocnego podziału majątku trzeba zgłosić w sprawie o podział, z podaniem kwot. Po uprawomocnieniu postanowienia nie da się już ich dochodzić (art. 618 § 3 k.p.c.). Wyjątek dotyczy rat płaconych po podziale. Tych możesz dochodzić osobno, co potwierdził SN w uchwale z 27 lutego 2019 r. (III CZP 30/18).
Uwaga na aneksy, przewalutowanie i ugody
W trakcie rozwodu bank często proponuje „przepisanie” kredytu na jedną osobę, przewalutowanie na złote albo ugodę. Zwolnienie jednego z kredytobiorców z długu wymaga zgody banku i aneksu do umowy, a bank zwykle uzależnia ją od nowej oceny zdolności kredytowej. Taki aneks albo ugoda mogą zawierać zrzeczenie się roszczeń z pierwotnej umowy.
TSUE w wyroku z 29 kwietnia 2021 r. (C-19/20) wskazał, że konsument może zrezygnować z ochrony przed nieuczciwą klauzulą tylko przez wolną i świadomą zgodę. W wyroku z 30 kwietnia 2026 r. (C-246/25) Trybunał zajął się aneksem przewalutowującym kredyt złotowy na franki i uznał, że po usunięciu nieuczciwej klauzuli z aneksu wraca się do pierwotnych warunków. Dlatego nie podpisuj nic z bankiem przed analizą skutków dla roszczenia.
Podział majątku przed czy po sprawie z bankiem?
Najczęściej lepiej nie zamykać podziału nieruchomości, zanim wiadomo, co z umową kredytu. Przy umowie ważnej przejmujący płaci wysoką spłatę i zostaje z długiem. Po unieważnieniu cały rachunek wygląda inaczej. Sprawy z bankiem trwają jednak długo, dlatego stosuje się rozwiązania pośrednie: podział częściowy z pominięciem mieszkania albo porozumienie byłych małżonków co do wspólnego prowadzenia sprawy przeciwko bankowi.
Rozwód i kredyt CHF w jednych rękach
Kancelaria prowadzi zarówno rozwody i podziały majątku, jak i spory z bankami, więc układamy jedną strategię zamiast dwóch. Nie podpisuj porozumienia o podziale ani aneksu z bankiem, zanim nie sprawdzisz umowy kredytu. Na początek wystarczy bezpłatna rozmowa wstępna o kredycie (15–20 minut). Jeśli trwa już rozwód lub podział majątku, umów konsultację w sprawie rodzinnej. Każda sprawa jest indywidualna.
Bezpłatna rozmowa o kredycie · Konsultacja: rozwód i podział majątku · tel. 694 518 469
FAQ – kredyt frankowy a rozwód
Czy sąd odliczy kredyt od wartości mieszkania przy podziale majątku?
Co do zasady nie. Wartość nieruchomości ustala się bez odejmowania hipoteki (III CZP 14/19).
Czy mogę pozwać bank bez byłego męża lub byłej żony?
Tak. Nie zachodzi współuczestnictwo konieczne kredytobiorców (III CZP 12/23, III CZP 156/22).
Komu bank zwróci raty zapłacone w czasie małżeństwa?
Po rozwodzie roszczenie przypada byłym małżonkom co do zasady po połowie. Raty zapłacone po ustaniu wspólności należą się temu, kto je zapłacił.
Płacę raty sam od rozwodu. Jak odzyskać połowę?
Raty do prawomocnego podziału majątku zgłoś w sprawie o podział, z podaniem kwot. Raty płacone później możesz dochodzić od byłego małżonka w osobnej sprawie.
Przeczytaj także: Podział majątku a kredyt hipoteczny · Spłacony kredyt we frankach · Wspólny dom po rozwodzie · Unieważnienie kredytu CHF krok po kroku
Podstawa prawna i orzecznictwo: art. 31, 43, 46 k.r.o.; art. 376 k.c.; art. 618 § 3 k.p.c.; ustawa z 29.05.2026 r. (Dz.U. z 2026 r. poz. 985); uchwały SN: III CZP 30/18 (27.02.2019), III CZP 14/19 (25.07.2019), III CZP 12/23 (19.10.2023), III CZP 156/22 (26.10.2023); wyroki SA w Warszawie I ACa 634/21 (10.02.2022) i SA w Poznaniu I ACa 674/21 (30.09.2022); wyrok SO w Warszawie XXVII Ca 2047/25 (17.04.2026); wyroki TSUE C-19/20 (29.04.2021), C-246/25 (30.04.2026).
O autorce: Katarzyna Zdunek-Dróżdż – radca prawny od 2014 r., mediator stały. Prowadzi Kancelarię Zdunek-Dróżdż w Warszawie: kredyty CHF, walutowe i WIBOR, rozwody i podział majątku, prawo gospodarcze.
Stan prawny na 11 października 2026 r.
Informacje zawarte na stronie mają charakter ogólnoinformacyjny i nie stanowią opinii prawnej. Skuteczność roszczeń w sprawach kredytowych zależy od indywidualnych okoliczności (treść umowy, status klienta, linia orzecznicza). Historyczna skuteczność kancelarii nie stanowi obietnicy wyniku w konkretnej sprawie.
Kredyt frankowy przy rozwodzie lub podziale majątku? Sprawdź, jak wygląda unieważnienie kredytu we frankach i euro i umów bezpłatną rozmowę wstępną.
